شناسنامهی کتاب
عنوان : نهرمهواران
اثر : جليل آهنگرنژاد
ناشر:
انتشارات چشمهی هنر و دانش
طرح جلد : مصطفی خزايی
قطع : رقعی
صفحه : ۷۲
تيراژ : ۲۰۰۰
نوبت چاپ : اول
سال :۱۳۸۰
شابک :
۹۶۴-۷۲۰۹-۱۷-۷
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
به نام دادار پاک
پيش در آمد
دگرگونی و تحول از اهم مسائلی است که هر موجود پويا و هدفمندی برای مواجه شدن با نيازهای روز به آن احتياج دارد. اين دگرگونی در عالم ادبيات و بويژه شعر امری حياتی و ارزنده محسوب می شود .
شعر معمولا با خلاقيت همراه است و خلاقيت با نو گرايی ، نوشدگی و نوآوری ارتباط مستقيم دارد و حتی تعريف مقولهی شعر نيز به نوعی از بارقهی اين خلاقيت بی بهره نمانده و در گردش روزگار از گذشته تا امروز تعاريف مختلفی از شعر ارائه شده است . در گذشته بنا به نيازهای زمانه تعاريف بعضاً ساده از شعر می شده اما امروزه چون دنيای ما با دنيای گذشتگانمان تفاوتهای عمده ای دارد ٬ نگاه ما نيز به شعر بی شک متفاوت خواهد بود و اين نگاه جديد ضرورتی انکار ناپذير است . کريشنا مورتی معتقد است : « درک ما از پديده های پيرامونمان بايد تازه و به دور از معارف شناخت های موروثی باشد و فقط در اين صورت است که می توانيم درست ببينيم . »
نگاهی که حاصل اين تلقی ها و ديدگاههاست ما را تا حدود زيادی می توند به سر منزل مقصود هادی و راهبر شود . امروزه رسالت شعر و حتی رسالت شاعر تفاوتهای اساسی با گذشته ها دارد شاعر امروز با دنيايی کاملا متفاوت با گذشته زندگی می کند . دنيايی که بسيار پيچيده است و هر دم در مسير تکاملی خويش گام می نهد . در اين گستره که افکار مدرن و حتی پسامدرن در حال گذر از تجربه هستند > و نگاههای نو تمام اطرافمان را گرفته هيچگاه نمی توانيم با تکيه بر مواريث ادبی و هنری خويش به سوی آينده گام برداريم . پر مسلم است که برای ارتباط با اين دنيای مدرن بايد ابزار مدرن در اختيار داشت و هنر مدرن و شعر مدرن نياز زمانهی ما به حساب می آید .
شعر ما ( شعر کردی کرمانشاهی ) بی شک با مستقيم گويی ها و گاه آثار ضعيف و کم مايه و بهره نگرفتن از تکنيک های هنری و بسياری مسائل ديگر راه به کوچه های تنگ و تاريک فراموشی نهاده است .
اگر دوستدار تحول ، تازگی و دگرگونی اساسی در شعر هستيم و می خواهيم اين فرهنگ بکر و اصيل را دستخوش گردباد نيستی نکنيم ، با همين نگاه نو و ادراکنو از همهی اطرافمان گرفته تا تمام مقولات هستی ، پا در رکاب نهاده و برای حرکتی اساسی گامهای ارزندهای را برداريم .
از اهم مسائلی که بايد در حيطهی شعر مورد مداقهو بررسی جدی قرار گيرد ، زبان است . زبان اصلی ترين مصالح شعر به حساب می ايد و شعر پويا نيز متقابلا به زبان پويايی می بخشد . بکارگيری زبان در وجه هنری آن ايجاب می کند که واژه ها و جملات ، معانی متعدد و متکثری داشته باشند و مانند منشوری عمل کنند که چند معنی را بازتاب دهد در اين صورت از وجه مستقيم گويی زبان دوری جستهايم و ابهت و ارزش هنری آنرا دوباره به وی سپرده ايم .
شعری که در مورد آن صحبت می کنيم ، (کردی جنوب ) نياز به ساخت واژه های جديد ، ترکيبات جديد ، مضامين تازه و در نهايت نگاه تازه دارد تا در بستری از فرهنگ اصيل خود که سرشار از نماد ها و سمبل ها و اساطير و مواريث ارزندهی باستانی خويش است ، شکوه شکوفايی خويش را نظاره گر باشد و اين مهم صورت نمی پذيرد مگر آنکه شاعران جوان و نو انديش اين ديار همتی جانانه به خرج دهند و کاری ماندگار را در پهنهی وسيع اين مرز و بوم رقم زنند (البته نويسندهی اين سطور صادقانه ابراز می دارد که داعيهی مسائل ذکر شده را به نحو احسن در آثار خويش ندارد و تلاش وی بر آن است که روزی اين شکل شکيل شعر در منطقهی ما شاهد رشد و برازندگی خويش باشد )
به اميد آن روز فرخنده
جليل آهنگرنژاد
ئهوهل غهزهل !
وههار ۱
ئراێ کاکه فهرهاد عهزيزی
پهژاره تا نهگرتێه دوواره حال ئاسمان
ئرام جيێ پێا بکه له ژێر بال ئاسمان
چهوهيل پر له خوهزێهوِد ئهگهر ريو ئهو ههوا بکهن
دوواره ئهو زوان تيهرن چهوهيل لال ئاسمان
کهل کيوهی « برهکهوم» ! وه چهرخ ناز چهو مهگهر
ت چهرخنی ههميشه چهرخ مانگ و سال ئاسمان !؟
نهسيم ناز خوهر وه دهر ! سهفاێ وههار لهێره وهر !
من و بدوون عشق ت رهسين وهمال ئاسمان !؟
خوهلهمر ئهر بپاشمه تمام بان ئێ زهيوه
دوواره ريشه کهێ له دل گۆل خهيال ئاسمان
له ئێ زهنان نيوتهکه دلم چهنێگه گيرياس
ههلس جيێ پێا بکهيم له ژێر بال ئاسمان !
وههار ۲
دل بێ ت قهور قهرنێگ خوهزێهو چريوسياێه
تهمتهمه ليولهبێ ت لهێ ئاسمان ساێه
تا هووز شهو سهنن ليم سروهێ هناس سهوزد
وهێ ههر د سيون گيانه تهو تاوه داوهساێه
ههر سهێ چهنێگهبهرزه هاوار يا وههارم
گووشهيل شوور زمسان لهێره فهقهد سياێه
ههرسهێ پريمن ئمشهو له شوور گهرم ئاگر
لاوارهگهێ تيهريکی رێ چێنمان بهساێه
ديوار نا ئميدی سازن دوواره لهێره
خهم دهسمیهت دهرهو شهو ئهول بيوا ئساێه
خوهزێهو له بان بهرزی يالهيل ريوتهلی دی
داوان سهوزه بهش کهر چيو لهێره وهر وساێه
وههار۳
ئهول هسارهگانا ههر سهێ چهنێگه دووسم
لهينوو هناسهسهردی کردن وه هاو منووسم
له داخ بی دهماخی ئێ ئێل بێ چراخه
چهم دامه چيو گوچانێ يهێ چنگ سقان و پووسم
يهێ دهف رهنگ وههارێ نيهخهی لهئێ دهراوه
ههێ تيول وشک بێ بهر ! تا کهێ له پاێ ت بووسم ؟!
ناو ئێ زهنان سهرده هاوار واێ هاوار !
ههێمان تيهنی تماشاێ چهو کالهگهێ مهجووسم
له هووز جهور و مهێنهت هاوساێ شهواردانم
مهردم نه ئهرمهنی کيش نه ئههل رووم و رووسم !
وههار ۴
لهێ بان زهيو تيهريک و دلگير و شهو مهرامه
چيو ئێل تهرف تيونێ سهد ساله تيوچيامه !
ههر چێگ لهێرهوهر ديم زرکهێ چهوهيل هيوچيون
ههێ شهو رێار کهو پووش ! مال هساره کامه !؟
تاگهر زهمانه لهێنوو قيل ترهک بوارێ
تهنيا وهشهوق ديند ئێ ناو زهنانه جامه
لهێ رووژێار تاره هاوساێ ئومێدمان که
تهنيا وههار بهورهو ! دل بێ ت بێ پهلامه
تا نيورهگهێ چهوهيلد پهخشه له ئاسمانم
رهێ جهنگ وهل شهوهيلا ههێمان هلا هلامه !
وههار ۵
پهێکولهيل کهو بهسانه سهف له ژێر پاێ خهيالم
بيوشهبيو بينوسی ئمشهو وه زخال خهم حهوالم
بوومهنهزر يهێ تماشاد ! حهيفه تا وههار بانان
شوون تير شهو بمينێ قهێ خهێال کال بالم
بيوشه شهو له ئێ هنازه سهرهتاتگی نهکهيدن
ئاخه داخ بێ چراخی گرتێهدوواره حالم
کهوترهيل هووز واران ئاسمان کهنين و بردن
دی ت سهر مهشێون ئمشهو له شمار مانگ و سالم
وه قومل قومل دوواره تا کهپو کهپو زهلان هات
بافهبافه ههم سزانن ئهزرهتهيل کال کالم
لهێ ولات پر شهواره باخهوان باخ زيوخم
لهێ تيهريکه وهرد ريوتهچيو مهنێ خوهشی بکالم !؟
مهليوچگ ۱
تا کهێ بخهيمه شانا شالهيل بێ مهليوچگ !؟
يا گهر چهنێگ بگريم تالهيل بێ مهليوچگ!؟
چهن سالهئێ هساره بوو بال مهل نێهێدن
برمێ هسار بهرز مالهيل بێ مهليوچگ
ههر شهو خهێال سهوزد بالهيلهگهم جهرهو دهێ
هايدن له کوو هسارهێ سالهيل بێ مهليوچگ !؟
تا کهێ مهداد زمسان ئێ ئاسمانه نيوسێ !؟
تا کهێ شهوار سهردن حالهيل بێ مهليوچگ !؟
«هووز نيهزانم » ئمشهو نخشهێگ ئراێ ت کيشن
ههێ دل مهکهف له قيولی چالهيل بێ مهليوچگ !
ههێ دل خوداێ ت گهوراست نايدن وه تهنگ دوواره
بوونه رهفيق سيمورغ زالهيل بێ مهليوچگ !
مهليوچگ ۲
تا کهێ بمينيهيمه لالهيل بێ هساره !
بالهو مهێهن خوهشی مان دالهيل بێ هساره !
لهێ سال شوور و شوومه تا رووسهمێ بکوشيهێ
باوگ «شهغاد» زيوخن « زالهيل » بێ هساره
چيو نيوسنهک چهنێگه دهس نيهکهنهو له قهومان
رووژهيل بێ مهليوچگ سالهيل بێ هساره
چهو کال نهرمهواران لهێ هووزه تووريايه
لهێنوو چريوسيانه لالهيل بێ هساره
راێ خاتر وههاريگ بهو هيور کهل بکاليم
له ريوتهلی شهوار يالهيل بێ هساره
خوهزيهو چهوهيل کالد دايرسنن چراخيگ
له دلتهنگی تيهريک مالهيل بێ هساره !
مهليوچگ ۳
تا بال چهو بێهيدن وه ئاسمانم ئمشهو
وينهێ وههار گول دهێ وشکه سقانم ئمشهو
بهو تا دوواره بيوشيم له ئهزرهتهيل کهو کهو
پر له گهپهيل گهرم کهس کهس مهزانم ئمشهو
بهو يهێ سهرێ بکيشه ئێ مال چووقيامه
تا شهو دوواره نهودن وه هاو زوانم ئمشهو !
تهنيا پهری کيهنی نيور ! هيور چهوهيل کالد
يهێ مشت کهو مهليوچگ وهر داسه گيانم ئمشهو !
چهرمێ و سهوز و هيولم زهرد و کهوو بهنهفشم
پر له هسارهگانم چيو کهشکهشانم ئمشهو
زکر زوان سهوزم تهنيا تنی ت کهو پووش !
يهێ جار تر مهتيوچن دار و دکانم ئمشهو !
سيف کال ۱
شهو سواره لهێ ولاتهبێ خهوهر بهو تا بچيم
تا وههار کهس مهزان لهێرهوهر بهو تا بچيم
ئێ زهيوهکهێ تام گهرم عاشقی دهێدن ! ههلس !
عشق ئهو چهو کاله تا گهر ها له سهر بهو تا بچيم
سێف کال ليموو بهێ لهوره ههس هر چێ توای
باخ ريوت ئيره کهێ دێرێ سهمهر ! بهو تا بچيم !
ئێ ولاتهدهيمهساتێ دلخوهشی لاێ ئهو گوله
ماملهێ کهيمن هه لهيوا ! سهر وه سهر ! بهو تا بچيم !
لهيليهيل کهو سو،ار دلخوهشی لهێ هووزهچێن
تا بکهن مهجنون تر ههم دهر وهدهر بهو تا بچيم !
ئێره ئمشهو رێبهنانهو ئاسمان ئهخمێ تيهله
وازه لهوره دهروهچ مال سهحهر ! بهو تا بچيم !
سيف کال ۲
له چووليهيل کهس مهزان کهو کهو حهوالمان
ئهگهر ک هيور کهو ت بووده کهوتر خهيالمان
ئهگهر هساره بهش بکهی لهمال ههر چێ عاشقه
لهژێر بال ئاسمان ههميشه سهوزه حالمان
له ناو کتاو حافز چهو هساره بهش کهرد
مهگهر نهنيوسيايهگيانهگهم ! دوواره فالمان !؟
: « نويد فهتح و دلخوهشی رهسی وه ئاسمان عهزيز !»
نهکهيدنهو ت دی کوره له ئێ رێه بهتالمان !
سيهپريوسنهک ههلس ! وه عهتر سهوز بالدهو
دوواره خهت خهتی بکه شهوار سهرد سالمان !
بزان ک ئيمه ئاێهميموو جار تر وه دهو دزيم
لهباخ سهوز ئێ زهيوه دوواره سێف کالمان !...
شهو ۱
تهنيا لهێيره مهيلهم سهر بووده بارم ئمشهو
ئاخر وهداخ عشقد ههێ گول دچارم ئمشهو !
چيو شهو له شوون چێند تهک دامه له زلانهو
وێنهێ شهکهت سووار پاێ زهردهمارم ئمشهو
زانی کهلاوهگه دل خاپيوره بێ خهێالد !؟
زانی وه تيخ تێژ داخد قهلارم ئمشهو !؟
تا ئاسمان بهختم خالی له ئهور خهم بوود
بێ ت تيهو تيهريکی باێهس بووارم ئمشهو
گشکهس ! هسارهگانم داچووريانهگشتی
خوهد بهو بووه هسارهێ هيول شهوارم ئمشهو !!
شهو ۲
خهم وهشکياسه پيمهو شهو هالهشان وهشانم
تهو داسهسيخ زيو خهو ئازايهگهێ سقانم
وينهێ ههلهت هلاکم لهێ تاوسان جهوره
ئاژاژگی خوهێهو دهێ نامهی له بان شانم
ههلشێویاێه بهختم ههلبرشياێه جهرگم
ههلريوشياێه هيورم ههلورشياێه گيانم
تا کهفته هيورم سهوزی چهوهيل کالد
ههم ئهزرهتهيل کهو کهو پا نانه کهشکهشانم
نوورم مهکهک بشکێ بالهيل سهوز هيورم
ئهزرهتمهن رهسينێگ تا مال ئاسمانم
تا گهر هسارهگهێ خوهد له ئاسمان بکالم
خوهزيهو له بن هسارهيل کول ههلپريوچقانم !...
شێعرهيل ئازاد
کهوتر ۱
«پيشکهش وه شيرکو بيکهس »
ديوهکه
له کهو کهوی ولات بێ ولاتی
ههر چێ ئاسمان نهخته
بهش بال کال ت بيو و
ههر چگه سهوزه وههاره
بهش بياوان ريوتهل دلم
کهوترهيل عاشق له وينهێ ئيمه بيون
ئمروو
وه لهچگهيل خوهلهکووين زيوخهيل زهمان
بهسانهسهمانهو
تا دنيای زهرد بيوچگێگ
له قهێ پهرهێ قاقهز ئمتهحانيگ
بنيوسێدهمان
سوو شهوهکی
له ديوای واران قرمز عاشقيگ
ههلپريوچقننهد
تا له ريو زهيو ههلپهرگه بنيوسی
منيش بوومه رێوارێگ
خورجين خهمه شانهيلا
چم تا ئهو پهر ولات بێ ولاتی
تا ئهو پهر بهنهفش مهرزهيل «خوهشم له ليد تی !»
کهوتر ۲
«دنيا گومهيلێ ئاو سهرده
ئهول مشتێگ گووشهماسيا
له ناو شيشهێ گليونکێ »
ماسی قرمز بيوچلگهمان وهت
**
« دنيا سهفهێ چهرمێ گليونکێگه
تا وه تهق تهق تهق
له ناوی وه دهور خوهمانا گل بخوهيم »
تهل قرمز ناو ساتهگهمان وهت
**
دنيا
سهوزه قرمزه زهرده کهوه بهنهفشه
مهليوچگه سهێرهس قهناريه کهوتره
پرشهێ خوهره ترنگهێ ئاوه چيوزهێ داره »
وههار وه نازێگهو وهت
**
دنيا سهرده سيهس ريوت و قيوته سر کوره
کريوهس وهفره يهخبهنانه
ليولهێ گورگه قيژهێ قاژه قرنگهێ قلاس »
زمسان وه هناسهبرگی وهت
**
م ئيوشم :
« دنيا پريوشهێ سهوزێگه
تا گهر بيومن
پريوشهێ قرمزێگه تاگهر دل بوهسيم
پريوشهێ کهوێگه تاگهر دل بسێنيم
پريوشهێ تيهريکيگه تاگهر دل بنهيم »
**
کهوتر ۳
پهرهێگ قاقهز پهشيويم
ت ئيوشی نيوسنێدهم
دهنگ هيول
بال گا کهوتر گاجارێگ !؟
ت ئيوشی نيوسنێدهم !؟
دهروهچ ۱
له ئهو کيوچهک
له سالان سهوز وهرين
ئراێ که تر چهو کالێگ
دلم وه جی هيشتم
ئراێ ماله چووقياێهگهم
دهروهچ چووينێگ سهنم
ئێواره ئاسمان وه نم نازه
له ريو زهيو مهخش «نهرمهواران » نيوسا
گول سوو ههلسام
تا له دهيشتهو تماشاێگێ
بکهم
ديم تيول ساچلگهێگ تا ئاسمان
لهو دهروهچهو
پهل کيشايه
خاس ک نوورسم ديم
له ژير وهلنگهيلهگهێ
جفتێ چهو کال و
دلێگ پر له خهێال کهتر عهزيز سهر برياێێگ
چيوزه دانه !
دهروهچ ۲
هزار کهلاوهێ خاپيور وههار و واران !
هزار تيهريکی تن تيژ سلا دهر !
هزار دهروهچ بهسياێ بێ کهس کهفتێ !
هزار دهنگ چريوسياێ لهرهوهر سهوز !
ولات سهردێگ
نيقهلتووز له ئهزرهتهيل ريوتهل و سهرپهتی!
دلم له ناو دنيايگ ئێ رهنگ پووشه
ههلپيچيايه
وهپهرو وال زنهی
های سووار گاجار تا بهرزی خهيال !
ئراێ ئهرز تيهريکی
رهسنيدهم تا باخ نيور وهرسووهيل ريو ئهو بانان !؟
تا ئهوهل خوداێ سهر سهونز له ئيمهديور!!...
خوهرئاوای ۱
هناێ
خورئاوا
له بان کيوهيل وههارهو سهرهتاتگی کهێ
هناێ شهو
ئهول پريوشه پريوشهێ خوهشيهيلا
چهو چهوهکی کهێ
چراخ خهيال چهوهيل کالد
دايرسنم !
خوهرئاوای ۲
پيشکهش وه لهتيف ههلمهت
خوهرئاوا جامهکهێگ
له شوون خوهێ وسا پاواو
هات له وهرايوهرم وسا
له ناوێ ديم
چهوهيلێ پر له رووژهيل سليوک سهرد بێ دهسلات
- : « خودايا تا وه کهێ باێهس
منو وهفر و کريوهو بيو
له بان تال يهێ سيميگ
بکهيمهێ شان جهنهکی !ها!؟ »
**
جامهک
وه يهێ ههو
يهێ تهکانێ خوارد و
لهێنوو يهێ سهفهی تر داوهنيشانم
چهوهيلم بازێهو کردم
يهک تر ديم
دلێ پر له خهێال سال و مانگ پر
له واران و وههار و سێف و سهربهرزی
ـ : « دلم بوودن وه نهزر ئهو چهوهيل کاله رووژێ سهد هزاران دهف !
چهنێ ئاخر عهزيزی ت !
خودايا ئێ وههار کهس مهزانهچيو
له ريو ديوار بهخت ئيمهنيوسايده!؟»
پريوشهێ سهوز تر پێ چێ
تهکان کهو ترهک خواردوو
يهکێگ تر له ناوێ ديم
دلێ پر له هزار و يهێ هسارهێ بهرز کهوکهو
چهوێ پر له ئوميدهيل عهزيز کهس وه چهو نهی
دهمێ پر له هزار و يهێ خوهشی قرمز
ئراێ ههر سهر وهچيت ئازيهت بار له هيورهو چێ ....
- : « خودايا باخ عدل و دادهگهد ئاباد !...»
***
پريوشهێ زهرد تر پێ چێ
وهيهێ ههو واێ تيهريکێ هات و لهو ههمگه
ئوميد کهس مهزانه
مشت تيژێ شيشه کرده بان داوانم .....
خوهرئاوای ۳
ئيواره هناێ خوهر
کر پهشێوی خهێ لهريو زهيو
ـ تيوکن چرکن رهێ دراتێ ـ
له بان ولات سهردێگ « زهردهسيريا»
پاێگ تا زرانی قومل کهێدو تيهێ
لهزرانی ئهو بان دهسێگه
ـ تيوکن چرکن رهێ دراتێ ـ
جفتێ چهو چريوسياێ ها بانێهو
پر له ئهزرهتهيل تام تماشا
له بان گشتێانهو
دهميگه
ـ تيوکن چرکن رهێ دراتێ ـ
پر له هاوار گهرم ئێل تهرف تيون ئمرو
ک تا کهو کهوی تا دهر مال خوداێ سهر سهوز
بلێن و داخ و بهرزه ...!
سيهپريوسنهک ۱
هناێ
ولات سر کوره و
منيش وه تهنيا له لاێ هاوشێگ له کتاوهگانمهو
تهک دامه له بهرزی هيول خوهمهو
وهيهێ ههو کهو باليگ
هزار کهليمهێ سيهێ چرکن
کهفنه جيول جال و
لهناو کتاوهگان
بالهو گرن
تا
له ژير بال مالهگه
ته م سيهێگ
بکيشنهبان سهرمانا
گاجار سيهپريوسنهکێ تێ
وهل خهرگ و تيوک و جاجگا
چهوسنێدهيانه قهێ چنارێگا
تا گهر ئراێ مانگێگ
بوو سهوز وههار له بالهيلێ بسێنم
***
وههار عهزيز ئيمه ئچيونه تێ
وههار ئيوه چيو تێ !!!؟؟
سيهپريوسنهک ۲
هناس هساره و
ئرمێس ئاسمان و
بال خهبال ههر چگهماسی سفيده
لهێ سهرده وا رچگياس !
هاێ خوداێ سهر سهوز لهئێره ديور !
ئراێ ئێ ولات نيوتهک سر کوره
بوو بال رووشن سيهپريوسنهکێ کل که!
سيهپريوسنهک ۳
شهوهکيان شهقهکهرێ
وێنهێ سيهپريوسنهک
بالهو گرم تا کهو کهوی
هاوش کهوێگ لهێ ئاسمان ئهنهخورده
نهمهو قلاوشان خهێال و
تيهرم ئهو خوار
ئێواره بهش بهشێهو کهم
لهمال تهمام ريوتهلهيل بان ئێ کوومهخهريه
تاگراێ له ناوێ دايرسنن هسارهێ گرهکهرێگوو
دهرچن له ههلهتهيل نيقهلتووز تيهريکی !!
هسارهی ۱
پيشکهش وه قامهت پهرويزی
چهن هزار سال ئازگاره
ـ تيهنێ وميهنێ ـ
ـ شهکهت و وهلهکهت ـ
پشتهو تمام خهلهتيانهيل بوور بوور منالانه
ريو ئهو تمام نيهزانمهيل سيهو بازێ ئهنهخورد
وه رێێگا له پساێ چم
له ناو ئێ بهر بياوان بێ کهسيه
سيارێگ له ديورهو رملهو کهێ
قهيرێ چمهو نواترهک
ديونم
درانهێگه له رهنگ خيون برشياێ
هزار هسارهێ لهیرهوهر سهوز
ک بێ هيوچ کهلهک و ديوارێگ
سهر سايهله کهو کهوێ
گاجار يهکێ تێ
ـ دهمامهێ جادوو پووش و سهرهو ريژ له تمام تيهريکيهيل ولات ـ
کليلێ دهێ له بانێ و
قرم قرم
فهراشهگهێ قورووزێ ........
هسارهی ۲
زمسانيو !
سانيهيل و دهقيقهيل گشتێ له بن رچگيايون !
لهوێ ئاسمان گاجار کهوه
تهنيا هسارهێگ گاجارێ
ک ساتێ يهێ دهفه
وه زوان تريوسکه
ناو هيول خوهێ نيوسا
سهر بهرزی و شهوکهت وههار وههيورێ بيو
زمسانيو !
له تمام ولات
دارسان گشتی
کوتهل پووشايون
تهنيا تيوهميگ بيو
له بن دار رهش ريوتيگ
ک له ناو کتاو هيورێ
خهێال قرمز شهقايقێگ نيوسيايود
زمسانيو !
م گاجار تيوهمێگ بيوم
گاجار هسارهێگ
تا
وههار لههيور مهلهوهرهيل عاشق و
ديوهتهيل ئێل ئمروهو نهچوود !!...
هسارهی ۳
ئهگهر ولاتێگ تيهريکی
له پشت قهلتاخ زينهو
هاله موکول
ههێ دل !
« شووهيمان » خهێالد زين بکهلهينوو
مال سهوز هساره نزيکه !
نزيکه مال سهوز هساره !
هسارهی ۴
هساره پێا بيو
تا کلک نيشان کهو پووش عالهم بوود
مانگ پێا بيوو
تارووژنای هوونک شهوار تهنياييمان بوود
خوهر پێا بيو
تا گهر تيخ تێژ و تيهريک زمسان
وههار دلخوهشی له هيورمانهو نهوهێ
ت پێا بيود
تاگهر تمام عالهم له ئهزهل تا وهعهبهد
بوونهجفتێ چهوو کلک نيشاند بکهنوو
له چهوهيل کال عاشقد
رووژنای و ئوميد و ئازادی بگرن
هسارهو مانگ و خوهر !
هسارهو مانگ و خوهر
بوونه خر چهوهيلد !
ئاسمان ۱
ههر سهێ خوهر کز و بێ نز
وه سات ئاسمان چهرخێد و
زهيو فهقير و بێ دهنگ
وه بان کر چارهيا چوود
چهنيگه ساگهم گووشه قهول لهشم نيهێ
م نيشم ئهيو ههلسێ
م ههلسم ئهيو نيشێ
لهوه ترسم
يهێ رووژ وهدزی چهوهيل چريوسيايمهو
تا کهس مهزان تيهريکێگ
بچود و
کهسێگ خهت زنهيم نهخوهنێ
له بان هيوچ زهيو ريوت قيوتيگ و هيوچ ديوار کز بی نزيگ !!!
ئاسمان ۲
له وينهێ تيهريکی
له ناو ههلهتهيل پر له هار مار
بالهو گرێ
ـ شهل پهت و تيهنی ميهنی ـ
چوول بری بياوان وه جی
چوول بری بياوان وه جی
تاگرای ئيواره باێ
تهک بخهێ له شان ئوخهی نهکردی دلمان
***
هاێ مهردم !
له وهرهسهێ ئهور نيوتهک پهژاره
ئاسمان دلمان تاکهی !؟...
سێف
سێف يا گهنم !؟
گهنميا سێف ؟!
نيهزانمولام لهێ ههلوژاننه عاشقانهتر
لههيوچ ولات عاشقيگ
پێا نيهود
عهجهو ئاێهمێگ بيو ئاێهم !
سیپال
منال شهلهتانيگ له ناو دهره گيوهرياێهگه
کردهێ هاوار :
واێ هات !... واێ هات !...
پريوشهێ تيهريکێ پێ چێ
سيار دهس کولێگ هاتهو ناو
وه ملێسێگهو
له جيهگهمان ههلپريوچقيايم
ـ : بنيشن !
کتاو تاريخهگهدان واز بکهن !
ئمرو توام له لهێرهوهرهر بيوشم
ئا ئا ! له لهێرهوهر !
له جی يهگ گهچ سهوزێگ زهردێگ کهوێگ ياگهر قرمزێگ
ههلبگرێ
زخالێ له گيرفان شوورهگهێ دراوردو
نيوسا :
لـــــــــــــــــهێــــــــــــــــــــــــــــرهوهر!
ئێکهش کر سيهێ چل چهفت چرکنێ
ئهول هناس سهردێگا کيشاو ههلکيشا
چمانێ کوچگ خسی له قيرهێ قورواک !
تا نيمهرو گشتێ سر و کۆر
نيمهرو زيری له زهنگهگه وسا
گشتێ کهفتنهو شوون چهوهيل چريوسياێێان و دهرچين
من و نو نهفهر ترهک
دريژ دريژ و دهس کۆل دهس کۆل
له ئاگر بێ کهس کوشياييگ
يهک پلێسک گهوراێگ ههلگرتيموو
تا دهر مال ههر کر چل چهفت چرکن چرکن کيشايم
ههر رێارێگ داله قهێمان
چهوێ کهفته ژێر پاو
هناس تيهريک سهردێگ ههلکيشا
***
له ديوای تيکهێ نان
تا دالگم وه لهپهکۆتی
سیپال شرێگ خسهو
چێمهژيريهو
ئهو شهوه ديمهخهو
هزار سيار دهس کۆل دهس کۆل
يهک پلێسک گهورايگ هاپيان و
تا بانان له ئيمه ديور
له بان جادهيل بێ رهنگ تا هيوچ و پيوچ
ههر کر سيهێ چل چهفت چرکن چرکن کيشن ....
مهنزوومهی قلاکهيوانوو
له تيهلی ڕيوتهل ئيوارهی بێ پهلامار
هناێ
وڵات
سڕ و کۆر
گووش تهکنێ
له دهنگ کهس مهزانهيل هزار سهر تيوکن تيوکن
دهم ڕيوتهڵ کهێوانوو ئاگرهپهرێگ
له بان لهش قڵاێ تيهريکێ
قرنگهقرنگ شڕێگ کردو
ئراێ تهمام گووشهيل کهڕ وڵات وهت :
ئی زيقاو تيهريک و چرکنه
ئاخر دنياس
هاينه گووش !
ئێکهش مف نا له ئێ زيقاو تيهريک و چرکنه
بڵاچهێ زهرد و داخێگ
دهروهچ ئاسمان کرکرهو کرد .
گرمهههڕ شهو لهشێگ
وڵات گرته وهر
قڵاکهێوانوو
وه ههله پهلهێ سيوهرێگ
قيوته برده زيقاو
وه يهێ ههو ههڵورشياێێگ
هزار ديوهت قژن قژن دهس برياێ
له ژێر زيقاو ههڵپريوچقيان
يهک ئاخ دڵکهنێ کيشانوو
وانگ شووريگ دانه وهر
ئاسمان وسا
بڵاچه گرمهههڕ زهيو و زهمان گشتيان وسان
تاگهر وه يهێ ههو وڵات نيشته زلهو
واران ئهوهڵ تن تێژ قرژنگهيل چرکن چرکن سهرهو رێژ بيو
ڕهسينهزهيوو مف نانه ئێ زيقاو تيهريک و چرکنه
له يهێ ئێ کهش ئاگره لی چيێگ
له سينێ ديوهتهيل قژن قژن چينهو بان
مل
چناوکه
دهم
ليوت
له ژێر چهوهيل چريوسياييان وسان
چنگ تێژ و تيهريکێگ
خسن له ناو چهوهيلێان
چهوهيلێان له بن قوڕووتگ ههلکهنين
خيون سيهێگ له کاسهی چهوهيليان فهقاره دا
قيژهی بێ کهسی ديوهتهيل قژن پهخشيو له عالهم
عالهم هناس سهردێگ کيشا و لهتر بردهێ
جهلهکهيل هووز نامهی قولهيلێان کيشانهو
تا لهچگ زيقاو لهێنوو بشارێدانهو
قڵاکهێوانوو
هاتهو بانلهينوو بڵاچهێ زهرد و داخێگ دهروهچ ئاسمان
کڕ کڕهو کرد
له ديواێ بڵاچهو گرمهههر و قيوتهێ
قڵاکهێوانوو
وه يهێههو ههڵورشياێێگهزار ديوهت قژن قژن دهس بڕيای چهو دراتێ
له ژێر زيقاو ههڵپريوچقيان
يهک ئاخ دڵکهنی کيشانوو
وانگ شووريگ دانه وهر
ئاسمان وسا
بلاچه گرمهههر زهيو و زهمان گشتێان وسان
تاگهر وه يهێ ههو وڵات نيشتهزله و
واران ديوم تن تێژ خشيهيل چرکن چرکن
سهرهو ريژ بيو
رهسينهزهيوو مف نان لهئێ زيقاو تيهريک و چرکنه
لهيهێ ئێ کهش خوهلهمرييگ
لهسينێ ديوهتهيل قژن قژن چێنهو بان
مل
چناوکه
دهم
تا رهسين وه گووشهيليانا
گووشهيليان قورووژاننو چينهو ناو
خيون سهوزيگ له گووشهيلێان فهقاره دا
قيژهێ بێ کهسی ديوهتهيل قژن پهخشيو له عالهم
عالهم هناس سهردێگ کيشا و لهتر بردهێ
جهلهکهيل هووز نامهی قولهيلێان کيشانهو
تا لهچگ زيقاو لهێنوو بشارێدانهو
سێ ێم جار
قڵاکهێوانوو
هاتهو بانلهێنوو بلاچهێ زهرد و داخێگ دهروهچ ئاسمان
کر کرهو کرد
له ديواێ بلاچهو گرمهههر و قيوتهێ سێ جارهێ
قڵاکهێوانوو
وه يهێههو ههلورشياێێگهزار ديوهت قژن قژن دهس برياێ چهو دراتێ
له ژێر زيقاو ههلپريوچقيان
يهک ئاخ دلکهنێ کيشانوو
وانگ شووريگ دانه وهر
زهيو قيژهی تيهريکێ کرد و
واران سێێم تن و تێژ کولهنجييهيل چرکن چرکن
سهرهو رێژيو
رهسينهزهيوو مف نان لهئی زيقاو تيهريک و چرکنه
لهيهێ ئێکهش خوهلهکووينيگ
لهسينێ ديوهتهيل قژن قژن چێنهو بان
مل
چناوکه
دهم
چێنهناو دهمێانهو
ههفت دهفه دانه زوانێانهو
خيون کهوێگ له دهمێان فهقاره دا
دی ولات سر و کۆر
جهلهکهيل هووز نامهی قولهيلێان کيشانهو
تا لهچگ زيقاو
لهێنوو بشارێدانهو
***
سهد هزار سال سيهلهوهئهو ديوا
ئێرنگهتا بلاچهێ دهێ
تا گرمهههرێگ کهێ
هزار جنازهێ قژن قژن
تيهنهو سهر خهێال تهمام ئاوهيل دنيا
لهيهێ ئێ کهش کهو باڵێگ
ماسی سفيد سهر سهوزێگ ئيهێدهو سهر ئاوو
چهوێگ له ئاسمان ههڵقرپنێ
هسارهێگ له ئاسمان زاێ
دهنک دهنک هسارهگان چرێ
يهک بال سهوز شووريگ درارن
بالهو گرن و
لهشوون ئهو دهنگ بهرزهچن !
يهسه ئاسمان ئمرو پره له هساره مهردم !!....
نظرات () لینک مطلب